دانشگاه علوم اسلامی رضوی آموزه‌های فلسفۀ اسلامی 2251-9386 11 18 2016 05 21 بررسی و تحلیل انتقادات فخر رازی به براهین ابن سینا در تجرّد نفس ناطقه 151 168 670 FA سیدمحمد موسوی بایگی عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه علوم اسلامی رضوی Journal Article 2020 07 18 ابن سینا براهین متعددی در اثبات مجرد بودن نفس ناطقه اقامه می‌کند و در طی آن‌ها اثبات می‌نماید که قوۀ عقلی جسم یا جسمانی نیست. فخر رازی همۀ این براهین را نقد و بررسی می‌کند. برخی از انتقادات او به نظر صحیح نمی‌آید و ناشی از عدم تأمل کافی در مبانی ابن سیناست؛ زیرا او در طرح این اشکالات، حکم علم حضوری را با حصولی، اعتبار لابشرطی ماهیت را با بشرط لایی آن، و جهات فاعلی نفس ناطقه را با جهات قابلی آن خلط می‌کند و دچار مغالطه میان احکام آن‌ها می‌گردد. با وجود این، برخی دیگر از این اشکالات مانند نقض به قوۀ خیال و مادی نبودن آن وارد است و مبانی ابن سینا فاقد توانایی پاسخ‌گویی به آن‌هاست؛ زیرا که برخی از براهین او تجرد قوۀ خیال را نیز اثبات می‌کنند، ولی شیخ‌الرئیس آن را مادی می‌داند. https://ipd.razavi.ac.ir/article_670_7e6a355b0eea3ed5ddb15ad3f0f5e36e.pdf