An Evaluation of Allameh Tabataba'i’s View on Hume’s Skepticism Regarding the Origin of the Concept of Causality

Document Type : Research

Authors

1 PhD Student, Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Associate Professor, Department of Philosophy, Faculty of Literature and Humanities, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

Abstract

In his discussion of causality, David Hume searched for an impression that could be the origin of the concept of causality. He reduced causality to the contiguity and succession of two phenomena, denied the necessity previously conceived to exist between cause and effect, and relegated it to human mental custom and habit. On the other hand, Allamah Mohammad Hosein Tabataba'i considers the reality of causality to be beyond mere contiguity and succession between two things. In his view, causality means the dependence and reliance of the effect on the cause. Tabataba'i regards cause and effect as belonging to the second-order philosophical intelligibles, which are not grasped by the senses but are apprehended by the intellect. Tabataba'i's innovation in this regard is that he explains the manner in which second-order philosophical intelligibles arise through presential knowledge, thereby providing a foundation for the conception of cause and effect. In the present research, first, the views of Hume and Tabataba'i are analytically broken down into clearer and more elementary steps. Then, using a comparative approach, the points of commonality as well as the points of disagreement between the two views are clarified.

Keywords

Main Subjects

References

  1. احمدی، احمد. (1392). بن‌لایه‌های شناخت. تهران: سازمان سمت.
  2. امینی‌نژاد، علی. (1396). آموزش حکمت اشراق. قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
  3. ایر، ای. جی. (1398). هیوم. (ابوالفضل رجبی، مترجم). تهران: نشر فارسی.
  4. جوادی آملی، عبدالله. (1382). رحیق مختوم. قم: إسراء.
  5. حسین‌زاده، محمد. (1400). معرفت‌شناسی در گستره مفاهیم یا تصورات. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  6. دکارت، رنه. (1391). تأملات در فلسفۀ اولی. (احمد احمدی، مترجم). تهران: سمت.
  7. سربخشی، محمد. (1390). ادراک حسی ادراکی حضوری. ذهن، 12(46)، 31-52.
  8. سربخشی، محمد. (1401). چیستی و ارزش معرفت‌شناختی علم حضوری. قم: انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  9. سلیمانی امیری، عسگری. (1384). حضوری بودن محسوسات. معرفت فلسفی، 2(3)، 11-41.
  10. شیرازی، صدرالدین محمدبن‌ابراهیم. (1440ق). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة. قم: طلیعه نور.
  11. طباطبایی، محمدحسین. (1396). اصول فلسفه و روش رئالیسم. قم: صدرا.
  12. طباطبایی، محمدحسین. (1439ق). نهایةالحکمة. قم: نشر اسلامی.
  13. عزیزیان مصلح، میثم. (1403). وجدان خویش و خطاناپذیری آن از منظر فیلسوفان مسلمان. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی، 18(32)، 215-236. https://doi.org/10.30513/ipd.2024.5217.1443
  14. فنایی اشکوری، محمد. (1375). علم حضوری سنگ بنای معرفت بشری و پایه‌ای برای یک معرفت‌شناسی و مابعدالطبیعه متعالی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
  15. مطهری، مرتضی. (1396). پاورقی‌های اصول فلسفه و روش رئالیسم. قم: انتشارات صدرا.
  16. هیوم، دیوید. (1395). کاوشی در خصوص فهم بشری. (کاوه لاجوردی، مترجم). تهران: مرکزی.
  17. هیوم، دیوید. (1399). رساله‌ای درباره‌ی طبیعت آدمی. (جلال پیکانی، مترجم). تهران: ققنوس.
  18. Kempt Smith, N. (1964). The philosophy of David Hume. London: Macmillan and Company Limited.
  19. Orr, J. D. (1903). David Hume and his influence on philosophy and Theology. New York: Charles Scribner’s Sons.
Islamic Philosophical Doctrines
Volume 19, Issue 35
December 2024
Pages 65-84

Files

History

  • Receive Date: 25 February 2025
  • Revise Date: 19 October 2025
  • Accept Date: 21 October 2025
  • Publish Date: 21 December 2024

Share

How to cite

Statistics