چکیده
چکیده
مفهوم فناء از مهم ترین مفاهیم عرفان نظری به شمار میرود. هدف از این نوشتار، مطالعه و مقایسه مفهوم «فناء» در مکتب عرفانی ابن عربی و حکمت صدرایی است. این پژوهش که تحقیقی کیفی است، با روی آوردی تحلیلی، تطبیقی و نیز با بهرهمندی از تکنیکها و ابزارهای موجود در روشهای تحلیل اسنادی به توصیف و مقایسه دو مکتب در موضوع فناء میپردازد. یافته ها نشان داد که عرفا با توجه به مفهوم وحدت شخصیه وجود و تجلی اسماء الهی، فناء را نوعی اتحاد با یکی از اسمای الهی می دانند. از منظر عرفا، سالک میتواند تا تعین ثانی در صقع ربوبی و یا تعین اول پیش رود. ملاصدرا اما فناء را ورود سالک به عالم عقل و مفارقات دانسته و معتقد است که سالک با پشت سر نهادن مراحل سلوکی و تحول درونی، اتحاد با عقول مختلف (از عقل فعال تا عقل اول) پیدا می کند و به فناء الی الله نائل می شود. همچنین عرفای مکتب ابن عربی فناء را در صقع ربوبی که تعین ثانی و یا تعین اول است جستجو میکنند، در حالی که ملاصدرا فناء را در عالم عقل و اتحاد با آن تبیین می کند.
کلیدواژهها
موضوعات