نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

• علی کریمیان صیقلانی

عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان

چکیده

ملاصدرا که متناظر با قوس نزول، مقامات چهارگانه‌ای برای انسان در قوس صعود قائل شده است، ضمن تمایز بین این دو قوس از حیث هستی شناختی و معرفت شناختی، برای انسان کامل به عنوان یگانه خلیفة الهی چه در قوس نزول و چه در قوس صعود، صفاتی را به عنوان عوارض ذاتیه و صفات ثبوتی، برشمرده است. مقالة پیش رو با هدف تحلیل و بررسی دیدگاه وی به روش تحلیل محتوا و تمرکز بر آثار وی و آثار شارحان، فقط در خصوص عوارض ذاتیه و صفات و محولات قابل حمل بر انسان کامل در قوس صعود تدوین یافته است. یافته‌های این نوشتار حکایت از این دارد که وی تحت تأثیر مستندات درون دینی و اظهارات عارفان راستین، نه تنها قائل به خلافت عظمی انسان کامل است بلکه با تشکیکی دانستن شأن انسان کامل در قوس صعود بر پایة شدت و ضعف شهود حقایق رحمانی، در رأس این سلسله، «نور محمدی» را قرار داده است. همچنین وی برای انسان کامل به طور عام، اوصافی مبتنی بر شهود و معرفت حقایق تکوینی متعددی، همچون «برهان نَفَس رحمانی»، «ولایت مطلقه»، «عالم به اسماء الهی»، «عالم مستکفی فوق تام»، «کامل مکمِّل»، «عبد تام»، «شفیع مطلق»، «عصمت» و «رئیس الاول» را به شکل تلازمی اثبات کرده است.

کلیدواژه‌ها

• ملاصدرا
• عوارض ذاتیة
• خلافت الهی
• انسان کامل
• قوس صعود

موضوعات

• فلسفه اسلامی

عنوان مقاله [English]

The Caliphate of the Perfect Man in the Ascendant and Its Inherent Complications from Mulla Sadra's Perspective

نویسنده [English]

• Ali Karimiyan Seyghalani

Faculty member, University of Guilan

چکیده [English]

Mulla Sadra, who has established four positions for man in the ascending arc corresponding to the descending arc, while distinguishing between these two arcs in terms of ontology and epistemology, has listed attributes as inherent effects and proven attributes for the perfect man as the sole divine caliph, both in the descending arc and in the ascending arc. The following article aims to analyze and examine his perspective using the method of content analysis and focusing on his works and the works of commentators, only regarding the inherent complications and attributes and assignments that can be transferred to the perfect human being in the ascending arc. The findings of this article indicate that, under the influence of internal religious documents and statements of true mystics, he not only believes in the great caliphate of the perfect human being, but also, skeptically considering the status of the perfect human being in the arc of ascension based on the intensity and weakness of the intuition of the merciful truths, has placed the "Mohammedan Light" at the head of this hierarchy. He also proved, in a coherent manner, for the perfect human being in general, attributes based on intuition and knowledge of numerous creational truths, such as "the proof of the merciful breath," "absolute guardianship," "the knower of the divine names," "the self-sufficient, super-perfect world," "the perfect, the perfect servant," "the absolute intercessor," "infallibility," and "the first chief."

کلیدواژه‌ها [English]

• Mulla Sadra
• Intrinsic Effects
• Divine Caliphate
• Perfect Man
• Ascendant Arc