چکیده
چگونگی کاربرد عقل نظری در شناخت معارف دینی از مهم ترین مسائل مطرح شده میان متفکران مسلمان می باشد. صدرالدین قونوی یکی از بزرگترین عارفان مسلمان است که با اقامه دلایلی در صدد اثبات کاستی و نارسائی عقل نظری در شناخت معارف دینی و تبیین مسائل آن گشته است. از نظر او، عقل نظری محدود و مقید می باشد، ادراکات آن اختلاف بسیاری با یکدیگر داشته و فلاسفه نیز در مسائل بسیاری با هم اتفاق نظر ندارند. با نظر به اینکه مدرَکات عقل، مفاهیم و معانی کلی می باشد، عقل محدود یا مقید نیست. عقل نظری با استفاده از مقدمات و معانی کلی، بسیاری از معارف دینی مانند رجوع همه کثرات به وحدت حقیقی را ادراک می نماید و چگونگی ظهور کثرات از واحد حقیقی را تببین برهانی می کند. اختلاف داشتن در مورد موضوعی برهانی، سبب بی اعتباری عقل نظری در ادراکات خویش نمی گردد. بلکه در این صورت نیز عقل با استفاده از بدیهیات، درستی یا نادرستی موضوعی را اثبات می کند. در بسیاری از دلایل اقامه شده توسط قونوی، میان احکام قوه واهمه (که معانی جزئی را ادراک می کند) با مدرکات عقل نظری (که کلیات صرف را ادراک می کند)، خلط و مغالطه صورت گرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
)