چکیده
این پژوهش با تمرکز بر یکی از مسائل محوری فلسفه دین، یعنی نسبت میان معرفت، فضیلت اخلاقی و مسئولیت فاعل معرفتی، به بررسی تطبیقی مفهوم «حکمت» در قرآن کریم و مفاهیم بنیادین معرفتی در فلسفۀ یونان باستان ـ سوفیا، فرونسیس و اپیستمه ـ می‌پردازد. در سنت یونانی، میان شناخت نظری و حکمت عملی تفکیکی ساختاری مشاهده می‌شود که می‌تواند به دوگانگی میان معرفت و اخلاق بینجامد. این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب معرفت‌شناسی فضیلت مسئولیت‌گرای زاگزبسکی و با روش تحلیلی ـ تطبیقی، نشان می‌دهد که حکمت قرآنی الگویی یکپارچه ارائه می‌کند که در آن معرفت نظری، داوری عملی و فضیلت اخلاقی در پیوندی درونی قرار دارند. یافته پژوهش حاکی از آن است که با افزودن مؤلفۀ «مسئولیت معرفتی» ـ که در پیوند حکمت با تزکیه، تقوا و هدایت اجتماعی متجلی می‌شود ـ می‌توان حکمت قرآنی را به‌مثابه مدلی فلسفی برای بازاندیشی شکاف تاریخی میان معرفت و اخلاق در فلسفه دین بازسازی کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
)