نوع مقاله : علمی پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 استادیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
چکیده
سازگاری و سازگارسازی میان هویت فردی و هویت جمعی، از چالشهای بنیادین در تلاقی فلسفه و علوم اجتماعی است.مسئله اصلی این پژوهش،بررسی نسبت هویت فردی و جمعی در اندیشه فلسفی-تفسیری علامه طباطبایی و امکان دستیابی به الگویی برای هماهنگی میان این دو سطح هویت بر اساس مبانی هستیشناختی و انسانشناختی ایشان است.پژوهش نشان میدهد که اگر جامعه در اندیشه علامه همزمان از جنبهای «اعتباری» (در فلسفه) و از جنبهای «حقیقی و واقعی» (در تفسیر) انگاشته شود، این دوگانگی از طریق اصل استخدام و ادراکات اعتباری حل میگردد و امکان جداسازی اصالت فرد و جمع در چارچوب اصالت وجود و تشکیک در وجود فراهم میآید.با بازخوانی آثار محوری علامه طباطبایی مانند تفسیر المیزان، بدایه الحکمه و اصول فلسفه و روش رئالیسم، همراه با نظرات شارحانی چون شهید مطهری، این تحقیق کیفی به روش توصیفی-تحلیلی و با گردآوری کتابخانهای اطلاعات، به یافتههایی دست مییابد:هویت فردی به صورت «منِ استقلالی» و هویت جمعی به صورت «منِ ربطی» صورتبندی میشود. جامعه نه یک قرارداد صرف یا مجموع مکانیکی افراد، بلکه ترکیبی اجتماعی-روحی است که در آن روحها و ارادههای فردی در تعامل و تأثیرگذاری متقابل، ساختار هویتی فراتر از جمع ساده ایجاد میکنند.در نهایت، هماهنگی میان این دو هویت از طریق سه محور کلیدی تامین میگردد: تکامل وجودی که کمال فردی را محرک ارتقای جمعی میسازد؛ عدالت اجتماعی که محیط سالم را بستر کمال فرد قرار میدهد؛ و وحدت در غایت (ولایت) که هدف مشترک، هویتها را همگرا میکند. این الگو، انسجامی پویا میان فرد و جمع را بر پایه اندیشه علامه نوید میدهد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Explaining the harmony between individual identity and collective identity based on the philosophical foundations and interpretative views of Allameh Tabataba'i
نویسندگان [English]
- Alireza Gholampour 1
- Mahmud Dayyani 2
- Kokab Darabi 2
1 Department of Islamic Philosophy and Theology, Faculty of Theology, University of Mazandaran
2 Assistant Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology, Faculty of Theology, University of Mazandaran
چکیده [English]
The compatibility and harmony between individual identity and collective identity is one of the fundamental challenges in the intersection of philosophy and social sciences. With the aim of achieving a pattern of harmony between these two levels of identity, this research reexamines the ontological and anthropological (interpretive and philosophical) foundations of Allameh Tabataba'i. The findings of the research show that Allameh's thought, based on "authenticity" and "scepticism of existence," formulates individual identity in the form of an "independent self" and collective identity in the form of a "relational self." Although in the primitive view, there is a kind of duality between the "validity of society" in philosophical discussions and the "realness of society" in Allameh's interpretive discussions, But by analyzing the “principle of employment” and “perceptions of credit,” it becomes clear that society is not merely a contract, but rather a “true combination of souls and wills.” Within this framework, harmony between individual and collective identity is ensured through the three axes of “existential evolution,” “social justice,” and “unity in purpose (wilayah);In such a way that individual perfection is the driving force for collective advancement and a healthy social environment is the basis for individual perfection. This research is qualitative in nature and conducted using a descriptive-analytical method;Information was also collected through a library method and by taking notes from the central works of Allamah Tabataba'i (including Tafsir al-Mizan, Bidayah al-Hikmah, and Usul al-Falsa and the Method of Realism) and her prominent commentators, such as Shahid Motahari.
کلیدواژهها [English]
- Allameh Tabataba'
- i
- individual identity
- collective identity
- The reality of society
- credit perceptions
- unity in the end
)