• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های فلسفۀ اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

فرایند پذیرش مقالات

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پرسش‌های متداول

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

پیوندهای مفید

اطلاعات آماری نشریه

هزینه پردازش و انتشار مقاله

بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا

    نویسندگان

    • امین دهقانی 1
    • حسن معلمی 2
    • مسعود اسماعیلی 3

    1 کارشناس ارشد فلسفه دین، دانشگاه باقر العلوم(ع)

    2 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

    3 استادیار گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

,

نوع مقاله : پژوهشی

10.30513/ipd.2021.2697.1224
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

یکی از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین مسائل در حیطۀ قوس صعود، مباحث مربوط به انتهای قوس صعود و مسئله فناء فی اللّٰه است. در مقاله پیش رو به بررسی تطبیقی این مسئله از منظر سردمداران سه مکتب مهم فلسفه اسلامی یعنی ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا می‌پردازیم. دو مبحث حرکت جوهری نفس و اتحاد ـ چه اتحاد عاقل و معقول و چه اتحاد نفس با عقل فعال‌ـ ، به عنوان بنیادی‌ترین اصول مٶثر در کیفیت تبیین و ترسیم فناء فی اللّٰه به حساب می‌آیند. برای ابن سینا به خاطر نفی حرکت جوهری نفس و نفی اتحاد و همین طور عدم صراحت در عبارات عرفانی‌اش، نمی‌توان قول به فنای حقیقی را قائل شد. همین طور سهروردی مبانی مشابهی با ابن سینا دارد و با عدم قول صریح به حرکت جوهری نفس و با نفی اتحاد، معنایی خاص و غیر حقیقی از فنا را ارائه می‌دهد و آن را به شدت توجه انسان پاک و طاهر به مبادی عالیه و دست دادن یک حالت روحانیه با جذبه شدید و حالت استغراق معنا می‌کند. اما ملاصدرا با داشتن مبانی و اصول خاص خود ـ از جمله اثبات حرکت جوهری نفس و پذیرش اتحادـ ، فنا را به صورت حقیقی می‌پذیرد و به علاوه، نقطۀ پایانی قوس صعود را چیزی بالاتر از دیدگاه ابن سینا و سهروردی می‌داند و به فنای حقیقی فی اللّٰه قائل است.

کلیدواژه‌ها

  • فنا
  • فناء فی اللّٰه
  • انسان‌شناسی
  • اتحاد
  • ابن سینا
  • سهروردی
  • ملاصدرا
  • XML
  • اصل مقاله 484.96 K
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبداللّٰه، الاشارات و التنبیهات، شرح خواجه نصیرالدین طوسی، قم، نشر البلاغه، 1375 ش.
همو، الالهیات من کتاب الشفاء، تحقیق حسن حسن‌زاده آملی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1418 ق.
همو، التعلیقات، چاپ چهارم، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1379 ش.
همو، الشفاء، الطبیعیات، قم، ذوی القربی، 1430 ق.
همو، المباحثات، تحقیق محسن بیدارفر، قم، بیدار، 1371 ش.
همو، النجاة، چاپ دوم، تهران، دانشگاه تهران، 1379 ش.
همو، النفس من کتاب الشفاء، تحقیق حسن حسن‌زاده آملی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1375 ش.
جوادی آملی، عبداللّٰه، تحریر ایقاظ النائمین، قم، اسراء، 1394 ش.
حسن‌زاده آملی، حسن، دروس معرفت نفس، قم، الف لام میم، 1392 ش.
همو، وحدت از دیدگاه عارف و حکیم، قم، تشیع، 1386 ش.
همو، هزار و یک کلمه، قم، بوستان کتاب، 1375 ش.
سهروردی، شهاب‌الدین یحیی بن حبش، مجموعه مصنفات شیخ اشراق؛ ج1 (التلویحات، المطارحات، المقاومات)، ج2 (حکمة الاشراق)، ج3 (هیاکل نور، یزدان شناخت، صفیر سیمرغ)، ج4 (اللمحات، کلمة التصوف)، چاپ سوم، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1380 ش.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، اتحاد العاقل و المعقول، در: مجموعه رسائل فلسفی، تحقیق و تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران، حکمت، 1375 ش.
همو، اجوبة المسائل، در: مجموعه رسائل فلسفی، تحقیق و تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران، حکمت، 1375 ش.
همو، الحاشیة علی الهیات الشفاء، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1382 ش.
همو، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعه، چاپ چهارم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1410 ق.
همو، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیه، تصحیح سیدجلال‌الدین آشتیانی، بیروت، مٶسسة التاریخ العربی، بی‌تا.
همو، الفرائد، در: مجموعه رسائل فلسفی، تحقیق و تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران، حکمت، 1375 ش.
همو، المبدأ و المعاد، مقدمه و تصحیح سیدجلال‌الدین آشتیانی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1380 ش.
همو، المشاعر، تحقیق و تصحیح هانری کربن، تهران، طهوری، 1426 ق.
همو، الواردات القلبیه، در: مجموعه رسائل فلسفی، تحقیق و تصحیح حامد ناجی اصفهانی، تهران، حکمت، 1375 ش.
همو، ایقاظ النائمین، تهران، مٶسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1363 ش.
همو، تعلیقه بر شرح حکمة الاشراق، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1382 ش.
همو، تفسیر القرآن الکریم، قم، بیدار، 1366 ش.
همو، شرح اصول الکافی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1383 ش.
همو، مفاتیح الغیب، بیروت، مٶسسة التاریخ العربی، 1419 ق.
عبودیت، عبدالرسول، درآمدی به نظام حکمت صدرائی، قم، مٶسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1391 ش.
مدرس آشتیانی، میرزامهدی، تعلیقه بر شرح منظومه حکمت سبزواری، چاپ سوم، تهران، دانشگاه تهران، 1372 ش.
مصباح یزدی، محمدتقی، تعلیقة علی نهایة الحکمه، قم، در راه حق، 1405 ق.
معلمی، حسن، نفس و روح در فلسفه اسلامی و آیات و روایات، چاپ دوم، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1396 ش.
یزدان‌پناه، سید یداللّٰه، حکمت اشراق، چاپ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1392 ش.
    • تعداد مشاهده مقاله: 1,154
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 539
آموزه‌های فلسفۀ اسلامی
دوره 16، شماره 28 - شماره پیاپی 28
تیر 1400
صفحه 111-139
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 484.96 K
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 06 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری: 07 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 06 شهریور 1400
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1400
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 1,154
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 539

APA

دهقانی, امین , معلمی, حسن و اسماعیلی, مسعود . (1400). بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 16(28), 111-139. doi: 10.30513/ipd.2021.2697.1224

MLA

دهقانی, امین , , معلمی, حسن , و اسماعیلی, مسعود . "بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا", آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 16, 28, 1400, 111-139. doi: 10.30513/ipd.2021.2697.1224

HARVARD

دهقانی, امین, معلمی, حسن, اسماعیلی, مسعود. (1400). 'بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا', آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 16(28), pp. 111-139. doi: 10.30513/ipd.2021.2697.1224

CHICAGO

امین دهقانی , حسن معلمی و مسعود اسماعیلی, "بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا," آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 16 28 (1400): 111-139, doi: 10.30513/ipd.2021.2697.1224

VANCOUVER

دهقانی, امین, معلمی, حسن, اسماعیلی, مسعود. بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 1400; 16(28): 111-139. doi: 10.30513/ipd.2021.2697.1224

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

دسترسی به مقالات مجله «آموزه‌های فلسفه اسلامی» بر اساس مجوز  کریتیو کامنز  (CC BY 4.0) آزاد است.

 

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب