• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های فلسفۀ اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

فرایند پذیرش مقالات

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پرسش‌های متداول

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

پیوندهای مفید

اطلاعات آماری نشریه

هزینه پردازش و انتشار مقاله

تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی

    نویسنده

    • سید علی دلبری

    دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران؛ و مدرس درس خارج حوزۀ علمیۀ خراسان

,

نوع مقاله : علمی پژوهشی

10.30513/ipd.2024.6350.1552
  • مشخصات مقاله
  • مراجع
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

خداشناسی مهم‌ترین مسئله از معارف دینی است که در روایات متعددی به زوایای مختلف آن پرداخته شده است. این نوشتار به تحلیل سندی و دلالی یکی از احادیث امام رضا(ع) که در آن، برهان احتیاط عقلی یا معقولیت، به‌زیبایی تبیین شده پرداخته است. با توجه به خلأ موجود در تحقیقات پیشین که بیشتر به بیان کلیات پرداخته و کمتر به بررسی جامع سندی و دلالی این روایت توجه کرده‌اند، این پژوهش تلاش دارد تا با روش توصیفی - تحلیلی، اعتبار سندی و دلالی روایت را بررسی کند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که روایت مذکور به لحاظ سندی، گرچه به اصطلاح متأخران، ضعیف به حساب می‌آید، اما با توجه به قراین وثوق به صدور، معتبر و قابل پذیرش است. همچنین به لحاظ دلالی، با استفاده از استدلال منطقی و برهان احتیاط عقلی، به‌خوبی نشان داده شده که انتخاب ایمان به خداوند و عمل به دستورات دینی، حتی در شرایط عدم قطعیت، از نظر عقلانی بهترین گزینه است و بر سرنوشت نهایی انسان‌ها تأثیر بسزا دارد. این انگاره می‌تواند به‌عنوان نقطۀ قوت در مباحث اعتقادی استفاده شود و به تقویت ایمان مؤمنان و پایبندی آنان به اعتقاداتشان و استفاده از آن در مباحث خداشناسی کمک کند.

کلیدواژه‌ها

  • روایت رضوی
  • برهان احتیاط عقلی
  • برهان معقولیت
  • بررسی سندی و دلالی

موضوعات

  • فلسفه اسلامی
  • XML
  • اصل مقاله 900.98 K
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
مراجع
  1. قرآن کریم.
  2. ابن‌غضائری، احمد بن حسین. (1364ش). الرجال. قم: دار الحدیث.
  3. احمدوند، نفیسه. (1391ش). «براهین اثبات وجود خدا در کلام امام هشتمین علیه‌السلام». فرهنگ پژوهش، 5(11)، 47-68.
  4. اسکروتن، راجر. (1382ش). تاریخ مختصر فلسفۀ جدید، (ترجمۀ اسماعیل سعادتی خمسه). تهران: حکمت.
  5. اسلامی اردکانی، سید حسن. (1391ش). معقولیت ایمان. علوم حدیث، 17(65)،3-27.
  6. اصغری، محمدجواد. (1393ش). بررسی جایگاه حزم‌گرایی دینی با تأکید بر دیدگاه مفسران. فرهنگ پژوهش، 8(20-21)، 207-222.
  7. اکبری، رضا. (1392ش). نگاهی تحلیلی به تصحیح خداشناسی مردم توسط امام رضا (ع). فرهنگ رضوی، 1(4)، 7-24.  https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23452560.1392.1.4.1.3
  8. حجازی، سید ابراهیم. (1388ش). آیات العقائد، (تحقیق رامین گلمکانی). مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
  9. حسینی شیرازی، سید علیرضا. (1398ش). اعتبارسنجی احادیث شیعه. تهران: سمت.
  10. حلى، حسن بن یوسف. (1411ق). رجال العلامة الحلی. نجف اشرف: بی‌نا.
  11. خویى، سید ابوالقاسم. (1403ق). معجم رجال الحدیث وتفصیل طبقات الرجال. بیروت: دار الزهراء.
  12. دلبری، سید علی؛ امامی، محمد؛ عارفی، محمداسحاق. (1398ش). اعتبارسنجی خبر واحد در روایات اعتقادی. مطالعات فهم حدیث، 5(2)، 9-29. https://doi.org/10.30479/mfh.2019.1613
  13. دلبری، سید علی. (1395ش). آشنایی با اصول علم رجال. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
  14. زمخشرى، محمود بن عمر. (1979م). أساس البلاغة. بیروت: بی‌نا.
  15. سند، محمد. (1382ش). نقش روایات در امور اعتقادی. پژوهش‌های اصولی، 2(4-5)، 26-51.
  16. سند، محمد. (1413ق). سند العروة الوثقی، صلاة المسافر. قم: مکتبة الداوری.
  17. شجریان، مهدی. (1395ش). نگرشی نوین در تبیین ضرورت عقلی عمل به دستورات شرعی با تأکید بر آیات و روایات. عقل و دین، ش15، ص71-90.
  18. شریف رضی، محمد بن حسین. (1414ق). نهج البلاغة، (تصحیح صبحی صالح). قم: هجرت.
  19. شریف مرتضى، علی بن حسین. (1411ق). الذخیرة فی علم الکلام. قم: بی‌نا.
  20. صاحب بن عباد، اسماعیل. (1414ق). المحیط فی اللغة. بیروت: عالم الکتاب.
  21. شیرازى، محمد بن ابراهیم. (1383ش). شرح أصول الکافی. تهران: مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگى‏.
  22. صدوق، محمد بن على. (1398ق). التوحید. قم: جامعۀ مدرسین‏.
  23. صدوق. محمد بن على. (1378ق). عیون أخبار الرضا(ع). تهران: بی‌نا.
  24. طبرسى، احمد بن على. (1403ق). الاحتجاج على أهل اللجاج. مشهد: بی‌نا.
  25. طریحی، فخرالدین بن محمد. (1375ش). مجمع البحرین. تهران: بی‌نا.
  26. طوسی، محمد بن حسن. (1417ق). الفهرست، (تحقیق جواد القیومی). قم: الفقاهه.
  27. عارفی شیرداغی، محمداسحاق. (۱۳۹۸ش). روش‌شناسی معارف دینی. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
  28. غزالى، ابوحامد. (1409ق). الأربعین فی أصول الدین. بیروت: بی‌نا.
  29. فراهیدى، خلیل بن احمد. (1409ق). کتاب العین. قم: بی‌نا.
  30. کاپلستون، فردیک. (1380ش). تاریخ فلسفه، (ترجمۀ غلامرضا اعوانی). تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  31. کشی، محمد بن عمر. (1348ش). رجال الکشی. مشهد: دانشگاه مشهد.
  32. کلینی، محمد بن یعقوب. (1363ش). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  33. مازندرانى، محمدصالح بن احمد. (1382ق). شرح الکافی- الأصول والروضة. تهران: بی‌نا.
  34. مجلسى، محمدباقر. (1404ق). مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول. تهران: بی‌نا.
  35. مجلسى، محمدباقر. (1403ق). بحار الأنوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی‏.
  36. محمدرضایی، محمد. (1385ش). براهین اثبات وجود خدا. قبسات، 11(41)، 5-34.
  37. محمدرضایی، محمد. (1380ش). برهان معقولیت با احتیاط عقلی بر وجود خدا. کلام اسلامی، ش37، ص66-71.
  38. موسوی، سید ابوالقاسم؛ جواهری، محمد؛ اکرمی، ایوب. (1396ش). روش‌های ایجاد و تعمیق باور به وجود خداوند در تربیت اعتقادی بر اساس سیرۀ امام رضا (ع). آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، 3(6)، 89-106. https://doi.org/10.22034/iued.2018.34423
  39. نجاشی، احمد بن علی. (1365ش). رجال النجاشی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  40. هلالی، سلیم بن قیس. (1405ق). کتاب سلیم بن قیس هلالی. قم: الهادی.
    • تعداد مشاهده مقاله: 607
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 342
آموزه‌های فلسفۀ اسلامی
دوره 18، شماره 33 - شماره پیاپی 33
دی 1402
صفحه 55-76
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 900.98 K
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 26 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری: 29 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش: 13 آذر 1403
  • تاریخ انتشار: 01 دی 1402
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 607
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 342

APA

دلبری, سید علی . (1402). تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 18(33), 55-76. doi: 10.30513/ipd.2024.6350.1552

MLA

دلبری, سید علی . "تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی", آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 18, 33, 1402, 55-76. doi: 10.30513/ipd.2024.6350.1552

HARVARD

دلبری, سید علی. (1402). 'تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی', آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 18(33), pp. 55-76. doi: 10.30513/ipd.2024.6350.1552

CHICAGO

سید علی دلبری, "تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی," آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 18 33 (1402): 55-76, doi: 10.30513/ipd.2024.6350.1552

VANCOUVER

دلبری, سید علی. تحلیل سندی و دلالی روایت رضوی برهان احتیاط عقلی. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 1402; 18(33): 55-76. doi: 10.30513/ipd.2024.6350.1552

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

دسترسی به مقالات مجله «آموزه‌های فلسفه اسلامی» بر اساس مجوز  کریتیو کامنز  (CC BY 4.0) آزاد است.

 

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب