چکیده
این پژوهش رمان مرگ ایوان ایلیچ اثر لئو تولستوی را از منظر اندیشههای فلسفی آلبر کامو بازخوانی میکند. مسئله اصلی پژوهش آن است که این رمان، بهعنوان روایتی از مواجهه انسان با مرگ، بر اساس مفاهیم بنیادین فلسفه کامو چگونه تفسیر میشود و این خوانش چه ابعاد تازهای از نسبت مرگ با رنج، اخلاق و آزادی را آشکار میکند.
روش پژوهش در این مقاله تحلیلی تفسیری و مبتنی بر رویکرد تطبیقی است. در این راستا، تجربه مواجهه با مرگ و تحول درونی شخصیت اصلی رمان(ایوان ایلیچ)، بر اساس مفاهیم فلسفی اندیشة کامو، مانند پوچی، آزادی، عصیان و مرگ اندیشی، تحلیل می شود تا نسبت میان نگاه ادبی تولستوی و تأملات فلسفی کامو دربارة مرگ و معنای زندگی تبیین گردد.
یافتههای پژوهش نشان میدهد که با وجود تفاوتهای مهم در مبانی فکری تولستوی و کامو، هر دو نویسنده مرگ را لحظهای تعیینکننده برای اصیل شدن زندگی و بیداری اخلاقی انسان میدانند. در اندیشة تولستوی این بیداری به کشف معنایی متعالی میانجامد؛ در حالی که در فلسفة کامو آگاهی از مرگ به درک پوچی جهان منتهی میشود، اما همین آگاهی امکان تجربة آزادی، عصیان در برابر پوچی و آفرینش معنا توسط انسان را فراهم میکند. از این رو مرگ در هر دو نگرش به لحظهای سرنوشت ساز برای تحقق آزادی انسان و بازاندیشی در معنای زندگی تبدیل میشود.
کلیدواژهها
موضوعات