نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

• نرجس ابراری ¹
• ابوالقاسم عاصی مذنب ²
• سید حمید شمع‌ریزی ²

¹ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

² استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی امکان شناخت چیستی خداوند با تأکید بر روایات انجام شده است. شناخت و معرفت به ذات حق از جهت هستی، قابل دست‏یابی است و با براهین متعدد قابل اثبات است؛ اما شناخت چیستی ازآن‎جهت که توأم با قیود و تعینات و اثبات نیستی‌هاست، دربارۀ خداوندی که هیچ نقص و نیستی و محدودیتی بدان راه ندارد، امکان‌پذیر نیست و در روایات نیز این موضوع مورد تأکید قرار گرفته و از پرداختن به آن نهی شده است؛ اما ذات الهی با ظهور در مراتب و پذیرفتن قیود و تعینات، به‌حسب هر مرتبه در اسماء و مظاهر کثیره متجلی گردیده و از این طریق، شناخت او و به عبارت صحیح‌تر، شناخت ظهور او، میسر گردیده است؛ این شناخت و معرفت نسبت به مرتبۀ ظهور، شناخت باواسطه نسبت به حضرت ذات و تنها راه شناخت او محسوب می‌شود. البته در این مسیر نیز کامل‌ترین شناخت تنها از طریق کامل‌ترین مظاهر، یعنی انسان کامل که همان حقیقت محمدیه است، امکان‌پذیر است و این مطلب نیز از طریق روایات معصومین علیهم السلام تأیید می‌شود. این پژوهش به‌‎صورت کتابخانه‌ای انجام شده و در آن از روش تحلیلی‎-‎توصیفی استفاده شده است.

کلیدواژه‌ها

• شناخت خداوند
• چیستی خداوند
• معرفت به ذات
• معرفت به ظهورات الهی

موضوعات

• فلسفه اسلامی

عنوان مقاله [English]

Investigating the Epistemological Possibility of God with an Emphasis on Ḥadīth

نویسندگان [English]

• Narjes Abrari ¹
• Abolghasem Assi Mozneb ²
• Seyyed Hamid Shamerizi ²

¹ Ph.D. Candidate in Quranic Sciences and Ḥadīth Studies, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

² Assistant Professor, Department of Quranic Sciences and Ḥadīth Studies, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran

چکیده [English]

This research has been conducted to investigate the possibility of knowing the quiddity of God with an emphasis on Islamic traditions (Ḥadīth). Knowledge and cognition of the Divine Essence (Dhāt) in terms of its existence is attainable and is demonstrated through numerous proofs. However, knowledge of its quiddity (Māhiyyah)—insofar as it entails delimitations, determinations, and the affirmation of non-existences—is impossible concerning God, Who is exempt from all deficiency, non-existence, and limitation. This matter is also emphasized in the traditions, where reflection upon it is prohibited. Nevertheless, the Divine Essence, through its manifestation (Ẓuhūr) in levels and its acceptance of delimitations and determinations according to each stage, is manifested in the many names and manifestations (Mazāhir). Through this, knowledge of Him—or more precisely, knowledge of His manifestation—is made possible. This knowledge, relative to the level of manifestation, constitutes mediated knowledge of the Essence and is the only path to knowing Him. In this path, the most complete knowledge is attainable only through the most perfect of manifestations, namely the Perfect Human (al-Insān al-Kāmil), who is the Muhammadan Reality (al-Ḥaqīqah al-Muḥammadiyyah). This point is also confirmed by the traditions of the Infallible Imams. This research has been conducted using an analytical-descriptive method and library-based resources.

کلیدواژه‌ها [English]

• Knowledge of God
• Quiddity of God
• Knowledge of the Essence (Maʿrifah al-Dhāt)
• Knowledge of Divine Manifestations (Maʿrifah al-Ẓuhūrāt al-Ilāhiyyah)