نوع مقاله : علمی پژوهشی
نویسنده
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه دامغان، دامغان، ایران
چکیده
معنای زندگی یکی از بنیادیترین پرسشهای فلسفی و روانشناختی است که به هدف، ارزش و کارکرد زندگی انسان اشاره دارد و نقش محوری در رشد معنوی و روانی فرد ایفا میکند. در این مطالعه، مبانی و مولفههای معنای زندگی در اندیشه ملاصدرا و ویکتور فرانکل مورد بررسی قرار گرفته است. ملاصدرا، از منظر حکمت متعالیه، انسان را موجودی مرکب، پویا و در حرکت جوهری میداند که با عبور از مادّه و حیات حیوانی به حیات عقلانی و روحانی میرسد و هدف نهایی زندگی او قرب الهی و فناء فی الله است. ارزش زندگی در این نگاه، وابسته به شدت وجود و تجرد نفس است و کارکرد زندگی، فرآیندی مستمر برای تحقق کمال و ارتقای معنوی انسان محسوب میشود. فرانکل، روانپزشک و بنیانگذار لوگوتراپی، انسان را موجودی آزاد و مسئول معرفی میکند که میتواند از طریق انتخاب، مسئولیتپذیری و تجربه معنادار زندگی، هدف و معنا را بیابد. ارزش زندگی نزد فرانکل بر کیفیت تحقق انسانی و کارکرد آن بر رشد وجودی، تابآوری و ارتقای معنوی استوار است. با استفاده از روش تحقیق تطبیقی، مبانی و مولفههای این دو نظام فکری تحلیل شد و نشان داده شد که هر دو بر پویایی انسان و ضرورت هدفمندی تأکید دارند، اما ملاصدرا غایتگرا و هستیشناختی است، در حالی که فرانکل تجربهمحور و انتخابمحور است. یافتهها نشان میدهند که ترکیب این دو نگرش میتواند چارچوبی جامع برای معنابخشی به زندگی ارائه دهد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
"A Comparative Study of the Foundations and Components of the Meaning of Life in the Thought of Mullā Ṣadrā and Viktor Frankl"
نویسنده [English]
- Majid Beigy
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Damghan University
چکیده [English]
he meaning of life is one of the most fundamental philosophical and psychological questions, referring to the purpose, value, and function of human life, and it plays a central role in an individual’s spiritual and psychological development. This study examines the foundations and components of the meaning of life in the thought of Mullā Ṣadrā and Viktor Frankl.
From the perspective of Transcendent Philosophy (al-Ḥikmah al-Mutaʿāliyah), Mullā Ṣadrā conceives the human being as a composite, dynamic entity engaged in substantial motion, who progresses beyond materiality and animal life toward intellectual and spiritual existence. The ultimate goal of human life in this view is nearness to God and annihilation in the Divine (fanāʾ fī Allāh). Within this framework, the value of life is contingent upon the intensity of existence and the immateriality of the soul, while the function of life is understood as a continuous process of realizing perfection and attaining spiritual elevation.
Viktor Frankl, psychiatrist and founder of logotherapy, presents the human being as a free and responsible agent capable of discovering meaning and purpose through choice, responsibility, and meaningful life experiences. For Frankl, the value of life is grounded in the quality of human actualization, and its function lies in existential growth, resilience, and spiritual development.
.
کلیدواژهها [English]
- Meaning of Life
- Viktor Frankl
- Mullā Ṣadrā
- Human Dynamism
- Purposefulness
)