نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده

• محمد آزادی

استادیار، بخش معارف اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

انسان، موجودی مختار است که توانایی تعالی به عالی‌ترین مراتب کمال را دارد. اندیشمندان انسان‌شناس، در باب «نیازهای بنیادین و مقدمات کمال نفس انسانی»، دیدگاه‌های گوناگون دارند. «هدف پژوهش»، آن است که از منظر ملاصدرا و مزلو، نیازهای بنیادین و مقدمات کمال نفس انسانی و مقدمات دستیابی به کمال بیان گردد و دیدگاه های این دو اندیشمند مقایسه شود. روشِ پژوهش، تحلیلی و تطبیقی است. بنابر یافته‌های پژوهش، طبق دیدگاه مزلو، نیازهای انسانی به دو دسته نیازهای کمبودی مانند نیاز به غذا و وجودی مانند حقیقت جویی تقسیم شده و نوعی ترتب طولی میان نیازهای انسان وجود دارد. طبق تفکر صدرایی، انسان برای دست‌یابی به کمال حقیقی خود، از یک سو باید نیازهای مراتب پایین‌تر نفس ‌نفس نباتی و حیوانی‌ را تامین کند، از سوی دیگر، با توجه به اصالت بعد روحانی، اصلی‌ترین نیازهای بنیادین، مربوط به بعد روحانی او هستند. انسان باید برای حرکت در اصلی‌ترین مراتب تعالی خویش، نیازهای بنیادین نفس انسانی خود را بشناسد و آنها را تامین کند. مقدمات کمال انسان در مرتبۀ نفس انسانی، به شش‌دسته تقسیم می‌شوند؛ 1) دستیابی به علوم الهی؛ 2) انجام اعمال تعالی‌بخش؛ 3) عشق و شوق؛ 4) ایمان؛ 5) راهنمای سفر؛ 6) یاری خداوند و عقل فعال. تاکید صدرا بر اعتدال میان قوای گوناگون انسانی و مسلط ساختن نفس انسانی و تقسیم نیازها به نیازهای نفوس نباتی، حیوانی و انسانی و ترجیح نیازهای انسانی و فرامادی، از اصلیترین شاخصه های تفکر صدرایی هستند که اندیشه او را از مزلو ممتاز میکنند.

کلیدواژه‌ها

• انسان'
• ملاصدرا'
• مزلو'
• نیازهای بنیادین'
• مقدمات کمال'
• '
• نفس انسانی'

موضوعات

• فلسفه اسلامی

عنوان مقاله [English]

Reconstruction of the theory of the human needs system from Mulla Sadra's perspective and its comparative study with Maslow's system of needs

نویسنده [English]

• Mohammad Azadi

-

چکیده [English]

Man is a free being who has the ability to transcend to the highest levels of perfection. Anthropologists have different views on the "basic needs and prerequisites for the perfection of the human soul." The "objective of the research" is to express the basic needs and prerequisites for the perfection of the human soul and the prerequisites for achieving perfection from the perspectives of Mulla Sadra and Maslow, and to compare the views of these two thinkers. The research method is analytical and comparative. According to the research findings, according to Maslow's view, human needs are divided into two categories of deficiency needs, such as the need for food, and existential needs, such as the search for truth, and there is a kind of longitudinal order between human needs. According to Sadra's thinking, in order to achieve his true perfection, man must, on the one hand, satisfy the needs of the lower levels of the soul, the vegetable and animal souls; on the other hand, given the originality of the spiritual dimension, the most basic needs are related to his spiritual dimension. In order to move in the most basic levels of his own transcendence, man must recognize and satisfy the basic needs of his human soul. The prerequisites for human perfection at the level of the human soul are divided into six categories: 1) Attaining divine knowledge; 2) Performing transcendental actions; 3) Love and passion; 4) Faith; 5) A guide for the journey; 6) God's help and active intellect.

کلیدواژه‌ها [English]

• Human'
• Molla Sadra'
• Maslow'
• Basic needs'
• Prerequisites for perfection'
• '
• Human soul'