• ثبت نام
  • ورود به سامانه
  • English

آموزه‌های فلسفۀ اسلامی

  1. صفحه اصلی
  2. چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اعضای هیات تحریریه

فرایند پذیرش مقالات

اصول اخلاقی انتشار مقاله

بانک ها و نمایه نامه ها

پرسش‌های متداول

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

پیوندهای مفید

اطلاعات آماری نشریه

هزینه پردازش و انتشار مقاله

چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان

    نویسندگان

    • علیرضا کهنسال 1
    • معصومه عارفی 2

    1 دانشگاه فردوسی مشهد

    2 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه فردوسی مشهد

,

نوع مقاله : پژوهشی

  • مشخصات مقاله
  • دریافت فایل
  • ارجاع به این مقاله
  • آمار
  • هم رسانی

چکیده

برخی فیلسوفان مسلمان دهر و سرمد را در مقابل زمان به کار برده‌اند. فلاسفه گاه در عباراتی مجمل که قابلیت حمل به جوانب مختلف را دارد، این دو اصطلاح را توضیح داده‌اند. از این رو، تفاسیر و تبیین‌هایی متفاوت دربارۀ سرمد، دهر و زمان گفته شده است. دهر و سرمد و نسبت این دو با زمان، یا به عبارت دیگر چگونگی تبیین عوالم هستی در قیاس با زمان، همواره در معرض چالش و تصادم آرای اندیشمندان مختلف اسلامی بوده است. در میان فلاسفۀ اسلامی ابن سینا و خصوصاً میرداماد سعی در تبیینی جامع در رابطه با دهر و سرمد و زمان و نسبت آن‌ها با هم داشته و این سه را سه وعاء وجودی متمایز که حاصل نسبت‌های ثابت به متغیر و ثابت به ثابت است، معرفی کرده‌اند. در مقابلِ آن‌ها فخر رازی به تبعِ افلاطون، زمان را جوهری باقی می‌داند که اگر مقارن امور حادث قرار نگیرد، دوام بدون تغیر احوال خواهد بود که همان دهر و سرمد است و اگر مقارن حدوث امور حادث قرار گیرد به سبب حصول این حوادث و تغیّر در نسب این اشیا زمان حاصل می‌شود. ابوالبرکات نیز با معرفی زمان به مقدار وجود و زمانمند دانستن هر موجودی، به نحوی در پی تبیین دهر و سرمد به شیوه‌ای زمانمند است. برخی متکلمان نیز دهر وسرمد را زمان موهوم دانسته‌اند. این مقاله در پیِ بررسی این منظرهای متفاوت است.

کلیدواژه‌ها

  • دهر
  • سرمد
  • زمان
  • میرداماد
  • ابن سینا
  • XML
  • اصل مقاله 336.89 K
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
    • تعداد مشاهده مقاله: 1,212
    • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 402
آموزه‌های فلسفۀ اسلامی
دوره 10، شماره 17 - شماره پیاپی 17
بهمن 1394
صفحه 125-148
فایل ها
  • XML
  • اصل مقاله 336.89 K
سابقه مقاله
  • تاریخ دریافت: 29 تیر 1399
  • تاریخ پذیرش: 29 تیر 1399
  • تاریخ انتشار: 01 بهمن 1394
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
  • RIS
  • EndNote
  • Mendeley
  • BibTeX
  • APA
  • MLA
  • HARVARD
  • CHICAGO
  • VANCOUVER
آمار
  • تعداد مشاهده مقاله: 1,212
  • تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 402

APA

کهنسال, علیرضا و عارفی, معصومه . (1394). چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 10(17), 125-148.

MLA

کهنسال, علیرضا , و عارفی, معصومه . "چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان", آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 10, 17, 1394, 125-148.

HARVARD

کهنسال, علیرضا, عارفی, معصومه. (1394). 'چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان', آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 10(17), pp. 125-148.

CHICAGO

علیرضا کهنسال و معصومه عارفی, "چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان," آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 10 17 (1394): 125-148,

VANCOUVER

کهنسال, علیرضا, عارفی, معصومه. چیستی دهر و سرمد و نسبت آن دو با زمان. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی, 1394; 10(17): 125-148.

  • صفحه اصلی
  • درباره نشریه
  • اعضای هیات تحریریه
  • ارسال مقاله
  • تماس با ما
  • نقشه سایت

اخبار و اعلانات

دسترسی به مقالات مجله «آموزه‌های فلسفه اسلامی» بر اساس مجوز  کریتیو کامنز  (CC BY 4.0) آزاد است.

 

اشتراک خبرنامه

برای دریافت اخبار و اطلاعیه های مهم نشریه در خبرنامه نشریه مشترک شوید.

© سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب