تحول اندیشه تشکیک وجود از ابن سینا تا ملاصدرا
تحول اندیشه تشکیک وجود از ابن سینا تا ملاصدرا

زینب شکیبی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 اردیبهشت 1405

https://doi.org/10.30513/ipd.2026.7948.1696

چکیده
  ابن سینا ایده جنس بودن را در مقام تبیین نسبت کلی های مشکّک با افرادشان مطرح می‌کند. این ایده توسط سهروردی نقد شده و نشان داده می‌شود کلی مشکّک نمی‌تواند جنس قریب برای افراد ذیل خویش تلقی شود و آن کلیات ...  بیشتر
تأملات علّامه ملاعبدالله یزدی در مسئلۀ تشکیک
تأملات علّامه ملاعبدالله یزدی در مسئلۀ تشکیک

محمدجعفر جامه‌بزرگی

دوره 20، شماره 36 ، تیر 1404، ، صفحه 73-100

https://doi.org/10.30513/ipd.2025.7515.1650

چکیده
  مسئلۀ «تشکیک» از بنیادی‌ترین مباحث فلسفۀ اسلامی است که نقش تعیین‌کننده‌ای در تکوین حکمت متعالیه و گذار از اصالت ماهیت به اصالت وجود داشته است. این مفهوم در مدرسۀ شیراز و در میان فیلسوفانی چون ...  بیشتر
بررسی و تحلیل انتقادات شیخ احمد احسائی نسبت‌به برهان صدیقین در حکمت صدرایی
بررسی و تحلیل انتقادات شیخ احمد احسائی نسبت‌به برهان صدیقین در حکمت صدرایی

محمود صیدی؛ مصطفی اسفندیاری؛ محمدمعین اسفندیاری

دوره 19، شماره 34 ، تیر 1403، ، صفحه 221-238

https://doi.org/10.30513/ipd.2025.6541.1566

چکیده
  ملاصدرا در برهان صدیقین خود با استفاده از حقیقت خارجی وجود و تشکیکی بودن آن، وجود خداوند را اثبات و نتیجه‌گیری می‌کند. شیخ احمد احسائی انتقادات متعددی را نسبت‌به این برهان مطرح می‌نماید. ایشان با انتقاداتی ...  بیشتر
جسم، جوهری مشکّک در اندیشۀ سهروردی
جسم، جوهری مشکّک در اندیشۀ سهروردی

مصطفی مومنی؛ محمدجواد اخگری

دوره 12، شماره 20 ، خرداد 1396، ، صفحه 111-126

چکیده
  هرچند دیدگاه مشهور فلاسفه دربارۀ جسم، ترکیب آن از دو جوهر هیولی و صورت است، مطابق نظر سهروردی و مکتب فلسفی اشراق، حقیقت جسم چیزی جز مقدار جوهری نیست. بر این اساس، اشتراک اجسام در همین مقدار است و اختلاف ...  بیشتر