جواد پارسایی (نویسنده مسئول)؛ محمدمهدی گرجیان؛ حسن عبدی
چکیده
وجود خطا در ادراکات حسی، چالشهای فلسفی متعددی را به همراه دارد. از این رو پرداختن به دیدگاهها و راه حلهای فلاسفه مسلمان در این مسئله اهمیت پیدا میکند. در این نوشتار به روش کتابخانهای به جمعآوری ...
بیشتر
وجود خطا در ادراکات حسی، چالشهای فلسفی متعددی را به همراه دارد. از این رو پرداختن به دیدگاهها و راه حلهای فلاسفه مسلمان در این مسئله اهمیت پیدا میکند. در این نوشتار به روش کتابخانهای به جمعآوری اطلاعات، و با روش عقلی به تحلیل آن پرداخته شده است؛ به این صورت که ابتدا به چیستی علم حسی و فرایند پیدایش آن در حیطه بدن و نفس پرداخته شده است، سپس چالشهای نشئتگرفته از مسئله خطای حسی مورد تبیین قرار گرفته و در ادامه به نحوه مواجهه حکمای مسلمان با مسئله خطای حسی و چالشهای آن پرداخته شده است. با تحلیل دیدگاه حکمای مسلمان چنین نتیجه گرفته شده که محورهای مواجهه حکما در مورد خطای حسی عبارتاند از: 1ـ عدم اتصاف ادراک حسی به خطا و صواب؛ 2ـ تأثیر قوه واهمه و متخیله در خطای حسی؛ 3ـ کشف و تصحیح خطای حسی به واسطه قوه عاقله. از نظر نویسندگان با تحلیل و تفکیک جنبههای معرفتشناختی و هستیشناختی ادراکات حسی، مشخص میشود که ادراکات حسی به معنای حقیقی قابل صدق و کذب هستند و اعتبار معرفتشناختی آنها مبتنی بر فکر و تعقل است. از این رو، ادراکات حسی و قضایای محسوسات از تحت بدیهیات و یقینیات خارج میشوند.
