نویسندگان
1
دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
2
دانشیار، گروه فلسفه، کلام و اخلاق، دانشگاه پیام نور مرکز تهران جنوب، تهران، ایران.
,
نوع مقاله : علمی پژوهشی
چکیده
این پژوهش با روش تحلیلی-تطبیقی، مفهوم عشق را در دیدگاه‌های ابن‌سینا و شوپنهاور بررسی میکند. ابن‌سینا عشق را از سه منظر طبی (بیماری وسواس‌گونه شبیه مالیخولیا)، فلسفی (عامل بقای موجودات)، و عرفانی (عشق عفیف برای تلطیف درون) تحلیل کرده است. شوپنهاور نیز عشق را در سه ساحت عشق جنسی (نیروی فریبنده برای بقای نوع)، ارادۀ معطوف به بقا (نیروی ساری در هستی)، و عشق ناب (شفقت و رستگاری) تبیین می‌نماید. یافته‌ها نشان‌دهندۀ شباهت در سریان عشق، اراده در تمام موجودات و تفاوت در مبانی است: خیرمحوری ابن‌سینا در برابر شرمحوری شوپنهاور. این مطالعه، به‌عنوان نخستین مقایسۀ جامع این دو فیلسوف، افق جدیدی در فهم فلسفۀ عشق ارائه می‌دهد.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (بی‌تا). الهیات الشفا. بی‌جا: بی‌نا.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۶۰). رسائل (ترجمۀ سید ضیاءالدین دری). تهران: کتابخانه مرکزی.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۷۰). الهیات نجات (ترجمۀ سید یحیی یثربی). تهران: فکر روز.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۸۳). دانشنامۀ علائی (تحقیق محمد معین). همدان: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۸۴). الاشارات و التنبیهات. قم: مطبوعات دینی.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۳۸۹). قانون (ترجمۀ عبدالرحمن شرفکندی). تهران: سروش.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۴۰۰الف). رسائل. تهران: بیدار.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۴۰۰ب). رسالة فی ماهیة العشق. بی‌جا: بی‌نا.
- ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. (۱۴۰۰ج). الهیات نجات (ترجمۀ سید یحیی یثربی). تهران: بیدار.
- ابن‌عربی، محیی‌الدین. (۱۳۹۱). الفتوحات المکیة. قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.
- اریباسیوس. (بی‌تا). کتاب الطب. بی‌جا: بی‌نا.
- اسکندر افرودیسی. (۱۳۹۰). شرح کتاب نفس ارسطو (ترجمۀ احمد احمدی). تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
- افلاطون. (۱۳۸۷). مهمانی (سمپوزیوم) (ترجمۀ محمدحسن لطفی). تهران: خوارزمی.
- افلوطین. (۱۳۸۶). تاسوعات (ترجمۀ عبدالرحمن بدوی). تهران: حکمت.
- بهروان، حسین. (۱۳۸۹). بنیان‌های فکری مولانا و حکیم سبزواری در عرفان و حکمت. آموزه‌های فلسفۀ اسلامی، (۹).
- بولس اجانیطی. (بی‌تا). خلاصۀ پزشکی در هفت کتاب. بی‌جا: بی‌نا.
- تامسطیوس. (۱۳۸۷). شرح کتاب نفس ارسطو (ترجمۀ محمدابراهیم آیتی). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- جالینوس. (بی‌تا). آثار پزشکی. بی‌جا: بی‌نا.
- جانوی، کریستوفر. ( 1395). راهنمای شوپنهاور، (ترجمۀ رضا ولی یاری). تهران: نشر مرکز.
- حداد عادل، غلامعلی. (۱۳۹۳). دایرة‌المعارف العالم الاسلامی (ج ۱۱). تهران: بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی.
- شفیعی کدکنی، محمدرضا. (۱۳۹۶). ابن‌سینا و ماهیت عشق. پژوهش‌های فلسفی، ۴(۲)، ۴۵-۷۲.
- شوپنهاور، آرتور. (۱۳۸۸). جهان همچون اراده و تصور (ترجمۀ رضا ولی‌یاری). تهران: نشر نی.
- صیدی، محمد و پاشایی، علی. (۱۴۰۰). عشق زمینی از دیدگاه ابن‌سینا. پژوهش‌های فلسفی، ۷(۲)، ۱۲۰-۱۴۵.
- طباطبایی، سید محمدحسین. (۱۳۹۳). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
- مجوسی، علی بن عباس. (۱۲۹۴). کامل الصناعة الطبیة (ج ۱). تهران: المطبعة المیمنیه.
- مدرس مطلق، محمدعلی. (۱۳۷۶). نقدی بر مفهوم عشق و اراده از نظرگاه شوپنهاور. فرهنگ، (۲۴)، ۱۸۷-۲۱۲.
- نجم‌آبادی، محمد. (۱۳۹۷). تاریخ طب در ایران. تهران: سمت.
- نصر، سید حسین. (۱۳۹۴). سه حکیم مسلمان. تهران: طرح نو.
- Cartwright, D. E. (1999). Schopenhauer: A Biography. Cambridge University Press.
- Cartwright, D. E. (2005). Historical Dictionary of Schopenhauer’s Philosophy. Scarecrow Press.
- Cartwright, D. E. (1988). Schopenhauer on the value of art. In G. von Leyden (Ed.), Schopenhauer: New essays in honor of his 200th birthday (pp. 101–118). Edwin Mellen Press.
- Copleston, Frederick. A History of Philosophy, vol. 7. Image Books, 1986.
- Gardner, S. (2009). Routledge Philosophy Guidebook to Schopenhauer and The World as Will and Representation. Routledge.
- Gutas, Dimitri. Avicenna and the Aristotelian Tradition. 2nd ed. Leiden: Brill, 2014.
- Janaway, Christopher. (1989). Self and World in Schopenhauer’s Philosophy. Oxford University Press.
- Janaway, Christopher. (1999). Self and World in Schopenhauer’s Philosophy. Oxford University Press.
- Janaway, Christopher. (2008). The Cambridge Companion to Schopenhauer. Cambridge University Press.
- Schopenhauer, A. (1969). The World as Will and Representation (Trans. E. F. J. Payne, Vols. 1–2). Dover Publications.
- Schopenhauer, A. (1974). On the Basis of Morality. Bobbs-Merrill.
- Schopenhauer, A. (2009). The Two Fundamental Problems of Ethics. Cambridge University Press.
- Schopenhauer, Arthur. On the Basis of Morality. (trans. Payne, 1995).
- Schopenhauer, Arthur. The World as Will and Representation, vols. I & II. (trans. Payne, E. F. J. , Dover, 1969).
-
)