پژوهشی
بررسی تحلیلی نظر علامه طباطبایی دربارۀ قضا و قدر با رویکرد تفسیری ـ روایی ـ فلسفی
بررسی تحلیلی نظر علامه طباطبایی دربارۀ قضا و قدر با رویکرد تفسیری ـ روایی ـ فلسفی

محمدعلی وطن‌دوست؛ سیدمرتضی حسینی شاهرودی؛ حسن نقی‌زاده

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 3-26

چکیده
  علامه طباطبایی با وجود اینکه در مسئلۀ قضای الهی بر خلاف رویکرد فلسفی رایج، قضا را تنها منحصر به عالم مجردات ندانسته و آن را به عالم ماده نیز سرایت داده و گام جدیدی در این زمینه برداشته و میان دیدگاه فلسفی ...  بیشتر
پژوهشی
بازخوانی نظرگاه سهروردی در باب تناسخ بر پایۀ متن حکمة الاشراق
بازخوانی نظرگاه سهروردی در باب تناسخ بر پایۀ متن حکمة الاشراق

رضا رضازاده؛ زهرا جمشیدی؛ مجید ضیائی قهنویه

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 27-46

چکیده
  «تناسخ» را به خروج روح از کالبد فرد و تعلّقش به بدن فردی دیگر، چه انسان و چه غیر انسان تعریف کرده‌اند. برخی قائل‌اند که شیخ اشراق نظر خود را در پذیرش یا رد نظریۀ تناسخ اعلام نکرده است یا دست‌کم این ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات
تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات

عبدالعلی شکر

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 47-62

چکیده
  با اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت توسط ملاصدرا، وجود محور بحث‌ها قرار گرفت؛ اما رسوبات مباحث ماهوی همچنان در میان این مباحث به چشم می‌خورد. ملاصدرا بر مبنای اصالت وجود و نیز تحلیل رابطۀ علّی و معلولی، ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی هستی‌شناسانۀ حسن و قبح و گزاره‌های اخلاقی از دیدگاه محقق اصفهانی و علامه طباطبایی
بررسی هستی‌شناسانۀ حسن و قبح و گزاره‌های اخلاقی از دیدگاه محقق اصفهانی و علامه طباطبایی

عزیزالله فیاض صابری؛ حسین غفاری؛ مصطفی اسفندیاری

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 63-94

چکیده
  یکی از بنیادی‌ترین مباحثی که از دیرباز در دانش‌های کلام و اخلاق کانون نزاع دانشمندان آن علوم و بن‌مایۀ سرفصل‌هایی چون حسن تکلیف، قبح ظلم و گناه، عدل الهی، قبح عقاب بلابیان، قبح تکلیف مالایطاق و قاعدۀ ...  بیشتر
پژوهشی
تأملی در اصالت ماهیتی بودن شیخ اشراق
تأملی در اصالت ماهیتی بودن شیخ اشراق

مصطفی مومنی

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 95-115

چکیده
  در تاریخ تفکر اسلامی، مسئلۀ اصالت وجود یا ماهیت اولین بار در حکمت متعالیه مطرح شد، ولی نسبتِ اصالت وجود به مشاییان، و اصالت ماهیت به شیخ اشراق شهرت یافته است. حال جای بحث است که آیا شیخ اشراق وجود را به ...  بیشتر
پژوهشی
تأملی در روش‌شناسی فهم در فلسفۀ صدرالمتألهین
تأملی در روش‌شناسی فهم در فلسفۀ صدرالمتألهین

پروین نبیان؛ محبوبه پهلوانی‌نژاد

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 117-136

چکیده
  از آنجا که دغدغۀ صدرالمتألهین در مباحث فکری اغلب هماهنگی فلسفه با دین است و وی می‌کوشد تا نظام فکری متقنی را در عرصۀ دین ترسیم نماید، بررسی روش فهم حقیقت در فلسفۀ او مستلزم واکاوی جایگاه عقل و چگونگی ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی و تبیین اطلاق‌گرایی معرفتی در حکمت متعالیه
بررسی و تبیین اطلاق‌گرایی معرفتی در حکمت متعالیه

محمد نجاتی؛ یاسر سالاری

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، صفحه 137-152

چکیده
  در سنت فلسفۀ اسلامی به دلیل اذعان به ناکامی نفس در دستیابی به کنه وجودی و نفس‌الامریِ اشیا مسئلۀ اطلاق‌گراییِ معرفتی بروزی جدی می‌یابد. اما در این بین، نگاه ملاصدرا به این مسئله رویکردی متمایز را ارائه ...  بیشتر