تحلیل دیدگاه سهروردی در مسئلۀ کلیات و مواجهۀ ملاصدرا با آن
تحلیل دیدگاه سهروردی در مسئلۀ کلیات و مواجهۀ ملاصدرا با آن

محمد حسین‌زاده

دوره 17، شماره 30 ، تیر 1401، ، صفحه 105-103

https://doi.org/10.30513/ipd.2023.4172.1350

چکیده
  فیلسوفان مسلمان در مسئلۀ کلی و جزئی، از دیدگاه فیلسوفان یونان باستان متأثر بوده‌اند؛ به طوری که بن‌مایۀ دیدگاه‌های ارائه‌شده در دورۀ اسلامی را می‌توان در آرای افلاطون و ارسطو مشاهده کرد. ابن سینا ...  بیشتر
بررسی و تحلیل دیدگاه علامه حسن‌زاده آملی درباره عالم مثال منفصل
بررسی و تحلیل دیدگاه علامه حسن‌زاده آملی درباره عالم مثال منفصل

حمیدرضا خادمی؛ رضا حصاری

دوره 16، شماره 29 ، دی 1400، ، صفحه 161-180

https://doi.org/10.30513/ipd.2022.2886.1239

چکیده
  باور یا عدم باور به وجود عالم مثال که در واقع حد وسط و برزخ میان عالم عقل و عالم ماده است، از جمله مسائل مهم و اساسی است که از نوع بینش فلسفی و روش خاص هر فیلسوف ناشی می‌شود. برخی از حکما به وجود این عالم ...  بیشتر
بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا
بررسی تطبیقی فناء فی اللّٰه از منظر ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا

امین دهقانی؛ حسن معلمی؛ مسعود اسماعیلی

دوره 16، شماره 28 ، تیر 1400، ، صفحه 111-139

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.2697.1224

چکیده
  یکی از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین مسائل در حیطۀ قوس صعود، مباحث مربوط به انتهای قوس صعود و مسئله فناء فی اللّٰه است. در مقاله پیش رو به بررسی تطبیقی این مسئله از منظر سردمداران سه مکتب مهم فلسفه اسلامی یعنی ...  بیشتر
نقش مسئلۀ بساطت یا ترکب مشتق در شکل‌گیری استدلال شیخ اشراق بر اعتباریت وجود و پاسخ‌های آن
نقش مسئلۀ بساطت یا ترکب مشتق در شکل‌گیری استدلال شیخ اشراق بر اعتباریت وجود و پاسخ‌های آن

سیداحمد حسینی سنگ‌چال؛ محمد سعیدی‌مهر

دوره 14، شماره 24 ، تیر 1398، ، صفحه 151-172

چکیده
  شیخ اشراق از مدافعان اعتباریت وجود به حساب می‌آید. سه استدلالی که او برای اثبات این نکته به کار می‌گیرد، بر پایه دوگانه بساطت یا ترکب مشتق استوار است. صدرالمتألهین با ارائه تحلیلی نو از ترکب مشتق و جداسازی ...  بیشتر
جسم، جوهری مشکّک در اندیشۀ سهروردی
جسم، جوهری مشکّک در اندیشۀ سهروردی

مصطفی مومنی؛ محمدجواد اخگری

دوره 12، شماره 20 ، خرداد 1396، ، صفحه 111-126

چکیده
  هرچند دیدگاه مشهور فلاسفه دربارۀ جسم، ترکیب آن از دو جوهر هیولی و صورت است، مطابق نظر سهروردی و مکتب فلسفی اشراق، حقیقت جسم چیزی جز مقدار جوهری نیست. بر این اساس، اشتراک اجسام در همین مقدار است و اختلاف ...  بیشتر
بازخوانی نظرگاه سهروردی در باب تناسخ بر پایۀ متن حکمة الاشراق
بازخوانی نظرگاه سهروردی در باب تناسخ بر پایۀ متن حکمة الاشراق

رضا رضازاده؛ زهرا جمشیدی؛ مجید ضیائی قهنویه

دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، ، صفحه 27-46

چکیده
  «تناسخ» را به خروج روح از کالبد فرد و تعلّقش به بدن فردی دیگر، چه انسان و چه غیر انسان تعریف کرده‌اند. برخی قائل‌اند که شیخ اشراق نظر خود را در پذیرش یا رد نظریۀ تناسخ اعلام نکرده است یا دست‌کم این ...  بیشتر
اعتبارات عقلی نزد سهروردی (بررسی قاعدۀ «کلّ ما یلزم من تکرّره محال فهو اعتباری»)
اعتبارات عقلی نزد سهروردی (بررسی قاعدۀ «کلّ ما یلزم من تکرّره محال فهو اعتباری»)

رضا اکبریان؛ حسنی همایون

دوره 9، شماره 15 ، بهمن 1393، ، صفحه 55-70

چکیده
  قاعدۀ «کلّ ما یلزم من تکرّره محال فهو اعتباری» که در حکمت اشراقی و توسط سهروردی ارائه گردیده است، در زمرۀ مبحث اعتبارات عقلیه بوده و در راستای بیان استحالۀ تحقق خارجی مصادیقِ مفاهیمی مانندِ وجود، ...  بیشتر
بررسی درستی انتساب تناسخ به سهروردی و زکریای رازی با تکیه بر آثار
بررسی درستی انتساب تناسخ به سهروردی و زکریای رازی با تکیه بر آثار

سیدمرتضی حسینی شاهرودی؛ امیر راستین

دوره 9، شماره 14 ، خرداد 1393، ، صفحه 3-21

چکیده
  تناسخ در میان فیلسوفان مسلمان پایگاه مستحکمی نداشته و پیروان این اندیشه همواره جزء کمترین بوده‌اند. در این میان رویکرد دو فیلسوف و اندیشمند ایرانی بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است؛ یکی پایه‌گذار ...  بیشتر
رابطۀ علت و معلول در دیدگاه سهروردی و ملاصدرا؛ شباهت‌ها و تفاوت‌ها
رابطۀ علت و معلول در دیدگاه سهروردی و ملاصدرا؛ شباهت‌ها و تفاوت‌ها

رضا اکبریان؛ نفیسه نجبا

دوره 7، شماره 11 ، بهمن 1391، ، صفحه 31-58

چکیده
  دیدگاه سهروردی با ارائة تفسیر و تبیین جدیدی از علیت مورد استقبال متفکران پس از وی قرار گرفت. اما طرح دیدگاه ملاصدرا پس از سهروردی نقطة عطف دیگری در تاریخ فلسفه به شمار می‌آید و زیربنای تأملات بعدی محسوب ...  بیشتر
چیستی نفس و رابطۀ آن با بدن از دیدگاه سهروردی و کانت
چیستی نفس و رابطۀ آن با بدن از دیدگاه سهروردی و کانت

سیدمرتضی حسینی شاهرودی

دوره 6، شماره 9 ، بهمن 1389، ، صفحه 3-38

چکیده
  فلسفة نفس، امروزه یکی از زیرمجموعه‌های حوزة فلسفه به شمار می‌رود و فیلسوفان بزرگ شرق و غرب به تحلیل و تبیین آن پرداخته و آثار بسیاری دربارة آن پدید آورده‌اند. در میان پیشینیان، اگرچه فیلسوفانی چون افلاطون ...  بیشتر
قوۀ خیال و عالم صور خیالی
قوۀ خیال و عالم صور خیالی

رضا اکبریان

دوره 5، شماره 8 ، آبان 1388، ، صفحه 3-32

چکیده
  در تاریخ فلسفة اسلامی از زمان فارابی تا عصر حاضر، بحث از خیال بسیار مهم بوده و در حل بسیاری از مسائل مؤثر افتاده و توانسته است که به حل مسائل غامض‌تری چون مسئلة شناخت، ربط حادث به قدیم و حیات اخروی مدد ...  بیشتر