پژوهشی
واکاوی شبهه دور و مصادره به مطلوب بر ادله اصالت وجود
واکاوی شبهه دور و مصادره به مطلوب بر ادله اصالت وجود

محمدرضا ارشادی نیا

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 3-22

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1297

چکیده
  فلسفه اسلامی با مبانی هستی‌شناخت، اساسی‌ترین پایه‌های الهیات عقلانی را پایه‌ریزی کرده است. تشکیک و تردید در این اصول، لطمه جبران‌ناپذیری بر الهیات به معنای اخص وارد می‌سازد و آن را وارد مسیر دیگر ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیلی بر دیدگاه علامه طباطبایی و جوادی آملی در مسئله عالم ذرّ با تکیه بر مبانی ملاصدرا
تحلیلی بر دیدگاه علامه طباطبایی و جوادی آملی در مسئله عالم ذرّ با تکیه بر مبانی ملاصدرا

فاطمه باقری نژاد؛ مرتضی مزگی نژاد

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 23-46

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1298

چکیده
  بحث درباره عالم ذر همواره با دو پرسشِ «عالم ذر چه جایگاهی در نظام هستی دارد؟» و «چرا هیچ انسانی این میثاق را به یاد نمی‌آورد؟» همراه بوده است. پاسخ‌های متعددی به این دو پرسش داده شده است که ...  بیشتر
پژوهشی
فرد و جامعه؛ کشاکش آراءِ فلاسفه معاصر مسلمان
فرد و جامعه؛ کشاکش آراءِ فلاسفه معاصر مسلمان

یحیی بوذری نژاد؛ کیوان سلیمانی؛ الهه طالب زاده

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 47-72

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1657.1147

چکیده
  جامعه و فرد و نسبت این دو، یکی از مسائل مهم فلسفی مورد توجه متفکران است. اصحاب علوم اجتماعی مدرن، سه دیدگاه در پاسخ به این پرسش ارائه کرده‌اند. برخی در برابر جامعه، به فرد اصالت داده‌اند و برخی در برابر ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل رابطه موسیقی و نفس انسان با تأکید بر علم‌النفس سینوی
تحلیل رابطه موسیقی و نفس انسان با تأکید بر علم‌النفس سینوی

محمدجواد پاشایی

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 73-96

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.861.1078

چکیده
  بی‌شک باید تاریخ موسیقی را با تاریخ حیات بشری مقارن دانست؛ چرا که از دیرزمان، گونه‌های متنوعِ موسیقیِ برآمده از متن طبیعت با جوامع بشری همراه بوده است. موسیقی را در یک نگاه کلی می‌توان به طبیعی و هنری ...  بیشتر
پژوهشی
مفاهیم کلی در فلسفه سینوی و تأثیر آن بر فلسفه قرون وسطی
مفاهیم کلی در فلسفه سینوی و تأثیر آن بر فلسفه قرون وسطی

فرح رامین؛ مریم سیفعلی پور

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 97-118

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1635.1143

چکیده
  کیفیت پیدایش و نحوه دستیابی ذهن به مفاهیم کلی، پرسش اساسی در قلمرو معرفت‌شناسی است. در این پژوهش، به دنبال پاسخ‌گویی به این سؤال هستیم: چگونه شناخت امور کلی از طریق امور جزئی امکان‌پذیر است؟ در تاریخ ...  بیشتر
پژوهشی
عدم مرز میان مجرد و مادی در تفکر صدرایی
عدم مرز میان مجرد و مادی در تفکر صدرایی

فرزانه رنجبرزاده؛ عباس جوارشکیان؛ سیدمرتضی حسینی شاهرودی

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 119-140

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1302

چکیده
  یکی از مباحث مهم فلسفی، بحث از موجود «مجرد و مادی» است. ارائه تعریفی دقیق از «مجرد» و «مادی»، اثبات وجود آن‌ها، بیان انواعشان و ارتباط میان مجرد و مادی، از دغدغه‌های مهم فلاسفه به شمار ...  بیشتر
پژوهشی
نمودهای زیبایی‌شناسی در اندیشه ابن مسکویه
نمودهای زیبایی‌شناسی در اندیشه ابن مسکویه

امین رهبر؛ اسماعیل بنی اردلان؛ زهرا گلناز منطقی فسایی

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 141-166

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1910.1169

چکیده
  نمی‌توان ادعا کرد که ابن مسکویه فیلسوف قرن چهارم هجری، به طور نظام‌مند در آثار خود به موضوعات اساسی زیبایی‌شناسی و فلسفه هنر پرداخته است. با وجود این، او موضوع تجربه زیبایی‌شناختی و زیبایی را به عنوان ...  بیشتر
پژوهشی
تبیین و بررسی پاسخ ملاصدرا به شبهه ناسازگاری رضایت به قضای الهی با رضایت به شرور
تبیین و بررسی پاسخ ملاصدرا به شبهه ناسازگاری رضایت به قضای الهی با رضایت به شرور

روح‌اله زینلی

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 167-188

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1810.1163

چکیده
  شبهه ناسازگاری لزوم رضایت به قضای الهی با رضایت به شرور، یکی از مهم‌ترین چالش‌های فراروی اعتقاد به عمومیت اراده و قضا و قدر الهی به شمار می‌رود. عدمی دانستن شرور حقیقی و تفکیک قضا و مقضی، تفکیک ذاتی ...  بیشتر
پژوهشی
تجرد مدرک مفاهیم کلی؛ برهانی بر غیر مادی بودن نفس
تجرد مدرک مفاهیم کلی؛ برهانی بر غیر مادی بودن نفس

احمدرضا کفراشی؛ حسن یوسفیان

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 189-210

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.742.1069

چکیده
  انسان‌شناسی یکی از مباحث مهمی است که در فهم، تبیین و تفسیر ما از آموزه‌های دینی تأثیرگذار است. یکی از بنیادی‌ترین بخش‌های آن، بحث از ماهیت انسان است. فلاسفه اسلامی و عده‌ای از متکلمان، به تجرد نفس اعتقاد ...  بیشتر
پژوهشی
بررسی تطبیقی حمل حقیقت و رقیقت از دیدگاه ملاصدرا و ابن عربی
بررسی تطبیقی حمل حقیقت و رقیقت از دیدگاه ملاصدرا و ابن عربی

رامین گلمکانی؛ هادی ایزانلو؛ رسول پاداش پور

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 211-233

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1496.1135

چکیده
  حمل حقیقت و رقیقت یکی از نوآوری‌های مهم ملاصدراست. مراد از این نظریه آن است که وجود ناقص در وجود کامل به نحو بالاتر تحقق دارد، به طوری که مرتبه عالی، وجود همه کمالات مراتب مادونش را در بر دارد. ملاصدرا ...  بیشتر
پژوهشی
تأثیر ابن رشد بر حیات فلسفی غرب در آستانه رنسانس
تأثیر ابن رشد بر حیات فلسفی غرب در آستانه رنسانس

سعید محمودپور؛ حبیب‌الله دانش شهرکی؛ سیداحمد فاضلی

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 235-254

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1705.1151

چکیده
  در آستانه عبور از فلسفه مدرسی، با یک دوره انتقال به نام رنسانس[1] مواجه می‌شویم. اگرچه کمتر به این دوره تاریخی در حیات فلسفی غرب پرداخته شده است، نقش فلاسفه مسلمان به ویژه ابن سینا و ابن رشد در تفکرات فلسفیِ ...  بیشتر
پژوهشی
تحلیل و بررسی دیدگاه حکیم سبزواری نسبت به موضع ملاصدرا دربارۀ مجرای قاعدۀ الواحد
تحلیل و بررسی دیدگاه حکیم سبزواری نسبت به موضع ملاصدرا دربارۀ مجرای قاعدۀ الواحد

سیدمحمد موسوی بایگی؛ رضا حصاری؛ محمدرضا گرگین

دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، صفحه 255-272

https://doi.org/10.30513/ipd.2021.1308

چکیده
  قاعدۀ الواحد یکی از قواعد و اصول اساسی و مهم در فلسفۀ اسلامی محسوب می‌شود و مفاد آن، این است که از علت واحد، تنها یک معلول واحد و یگانه صادر می‌شود. علی‌رغم اینکه حکیمان و فیلسوفان بسیاری این قاعده را ...  بیشتر