دوره 20 (1404)
دوره 19 (1403)
دوره 18 (1402)
دوره 17 (1401)
دوره 16 (1400)
دوره 15 (1399)
دوره 14 (1398)
دوره 13 (1397)
دوره 12 (1396)
دوره 11 (1395)
دوره 10 (1394)
دوره 9 (1393)
دوره 8 (1392)
دوره 7 (1391)
دوره 6 (1389)
دوره 5 (1388)
دوره 4 (1387)
دوره 3 (1386)
دوره 2 (1384)
دوره 1 (1381-1382)
کلیدواژه‌ها = ملاصدرا
تعداد مقالات: 65
بررسی انتقادی نتایج نظریۀ وحدت در فیزیک از نظر هاوکینگ بر اساس وحدت تشکیکی ملاصدرا
دوره 16، شماره 28 ، تیر 1400، ، صفحه 259-288
چکیده
استفن هاوکینگ، فیزیک‌دان نظری معاصر، یافتن یک نظریه وحدت‌بخش در فیزیک را بسیار مٶثر می‌دانست. وی با بیان احتمالات سه‌گانه، مدعی وجود نظریه وحدت بزرگ است و آثار و فواید هستی‌شناسی همچون: امکان شناخت ... بیشتر
واکاوی نظری مرتبه ادراکی تخیل و مفاهیم بنیادین مرتبط به آن از دیدگاه ملاصدرا با چشم‌انداز روان‌شناسی شناختی
دوره 16، شماره 28 ، تیر 1400، ، صفحه 141-160
چکیده
روان‌شناسی شناختی یکی از شاخه‌های مهم روان‌شناسی است که در آن به مفاهیم مهم مرتبط به ادراک، زبان، فهم و چگونگی پردازش اطلاعات می‌پردازد. از آنجا که ملاصدرا اندیشمندی است که نظرات بسیاری درباره انسان ... بیشتر
تحلیلی بر دیدگاه علامه طباطبایی و جوادی آملی در مسئله عالم ذرّ با تکیه بر مبانی ملاصدرا
دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، ، صفحه 23-46
چکیده
بحث درباره عالم ذر همواره با دو پرسشِ «عالم ذر چه جایگاهی در نظام هستی دارد؟» و «چرا هیچ انسانی این میثاق را به یاد نمی‌آورد؟» همراه بوده است. پاسخ‌های متعددی به این دو پرسش داده شده است که ... بیشتر
عدم مرز میان مجرد و مادی در تفکر صدرایی
دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، ، صفحه 119-140
چکیده
یکی از مباحث مهم فلسفی، بحث از موجود «مجرد و مادی» است. ارائه تعریفی دقیق از «مجرد» و «مادی»، اثبات وجود آن‌ها، بیان انواعشان و ارتباط میان مجرد و مادی، از دغدغه‌های مهم فلاسفه به شمار ... بیشتر
بررسی تطبیقی حمل حقیقت و رقیقت از دیدگاه ملاصدرا و ابن عربی
دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، ، صفحه 211-233
چکیده
حمل حقیقت و رقیقت یکی از نوآوری‌های مهم ملاصدراست. مراد از این نظریه آن است که وجود ناقص در وجود کامل به نحو بالاتر تحقق دارد، به طوری که مرتبه عالی، وجود همه کمالات مراتب مادونش را در بر دارد. ملاصدرا ... بیشتر
تحلیل و بررسی دیدگاه حکیم سبزواری نسبت به موضع ملاصدرا دربارۀ مجرای قاعدۀ الواحد
دوره 15، شماره 27 ، دی 1399، ، صفحه 255-272
چکیده
قاعدۀ الواحد یکی از قواعد و اصول اساسی و مهم در فلسفۀ اسلامی محسوب می‌شود و مفاد آن، این است که از علت واحد، تنها یک معلول واحد و یگانه صادر می‌شود. علی‌رغم اینکه حکیمان و فیلسوفان بسیاری این قاعده را ... بیشتر
جایگاه نظریۀ فقر وجودی معلول در تبیین خداشناسی فطری ملاصدرا در آیۀ فطرت
دوره 14، شماره 25 ، دی 1398، ، صفحه 3-22
چکیده
در میان براهین اثبات خدا، دلیل فطرت از مهم‌ترین دلایل خداشناسی است که بر فطری بودن معرفت به خداوند در جمیع مخلوقات (به خصوص انسان) دلالت دارد. یکی از صریح‌ترین آیات قرآن در دلالت بر خداشناسی فطری، آیۀ ... بیشتر
چالش ذاتی یا فعلی بودن اراده خدا از دیدگاه امام رضا طبق تفسیر فلسفی ملاصدرا همراه با نقادی نظریه علامه طباطبایی در این زمینه
دوره 14، شماره 25 ، دی 1398، ، صفحه 67-84
چکیده
یکی از مسائل مهم در مبانی کلامی شیعی، صفات الهی است که در آیات متعدد قرآنی، با اسماء و صفات گوناگونی از آن یاد شده است. با توجه به براهین عقلی و احادیث نقلی، صفات الهی عین ذات او هستند و تفاوت آن‌ها مفهومی ... بیشتر
مقایسه تطبیقی مسأله شر از دیدگاه ابن عربی، ملاصدرا و اسپینوزا
دوره 14، شماره 25 ، دی 1398، ، صفحه 103-122
چکیده
مسأله شر از جمله مسائل مهم فلسفی است که همواره در میان اهل ادیان برای پاسخ به تعارض میان توحید مبدا صدور اشیاء، و وجود شرور در نظام وجود مطرح بوده است. از طرفی منکرین خداوند نیز برای مقابله با اهل ادیان ... بیشتر
«دیدگاه ملاصدرا درباره رکن اول مبناگروی: تعداد گزاره های پایه»
دوره 14، شماره 25 ، دی 1398، ، صفحه 149-170
چکیده
یکی از مهم ترین نظریات معرفت شناسی در باب توجیه نظریه ی مبنا گروی است. هرچند این نظریه در سنت فلسفی اسلامی به نحو مستقل مورد بحث واقع نشده است اما در آثار فیلسوفان مسلمان از جمله ملاصدرا با زبان فلسفی خاص ... بیشتر
بررسی نظریه حشر صدرالمتألهین در عرفان ابن عربی
دوره 14، شماره 25 ، دی 1398، ، صفحه 187-206
چکیده
ملاصدرا بر اساس مبانی اصالت وجود، وحدت تشکیکی و حرکت جوهری، و ابن عربی بر اساس وحدت وجود، قائل به حشر به معنای ظهور متمایز بواطن موجودات اعم از گیاه و حیوان و انسان در عالم قیامت و پس از مرگ در زمین بسیط ... بیشتر
تحلیل انتقادی برهان صدیقین ملاصدرا بر مبنای دو رویکرد
دوره 14، شماره 24 ، تیر 1398، ، صفحه 109-128
چکیده
در میان براهین اثبات وجود خداوند، برهانی به نام «برهان صدّیقین» وجود دارد که بر اساس مبانی حکما، برهانی اسدّ و اخصر ـ یعنی محکم‌ترین وکوتاه‌ترین راه‌ـ برای اثبات خداوند است و در آن از غیر خداوند ... بیشتر
مبادی عمل از دیدگاه فارابی و ملاصدرا
دوره 14، شماره 24 ، تیر 1398، ، صفحه 237-256
چکیده
بحث مبادی عمل، یکی از اصلی‌ترین مسائل حوزه نظر و عمل است. فارابی و ملاصدرا در ضمن برخی از مباحث فلسفی به این موضوع پرداخته‌اند. فارابی و ملاصدرا در تبیین فرایند عمل معتقدند که افعال انسان به لحاظ مراحل ... بیشتر
بررسی مفهوم «من» و آگاهی از دیدگاه حکمت متعالیه و عصب‌شناسی
دوره 13، شماره 23 ، بهمن 1397، ، صفحه 71-92
چکیده
بحث آگاهی و «من» از مهم‌ترین مباحث تاریخ فلسفه است. ملاصدرا مانند سایر فلاسفۀ اسلامی، مفهوم «من» و آگاهی را به نفس نسبت می‌دهد. لکن وی بر خلاف فلاسفۀ پیشین سعی کرد تبیینی یگانه‌انگارانه از ... بیشتر
بررسی دیدگاه وگنر دربارۀ توهم ارادۀ آگاهانه با تکیه بر مبانی ملاصدرا
دوره 13، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 23-38
چکیده
یکی از چالش‌های جدید اختیار که بر پایۀ برخی یافته‌های علوم تجربی مطرح شده، چالشی است که وگنر دربارۀ شهود همگانی ما از اختیار مطرح کرده است. او متأثر از برخی یافته‌های علوم عصب‌شناسی و روان‌شناسی به ... بیشتر
نقد و بررسی گفتمان امکان یا امتناع شناخت خدا
دوره 13، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 39-64
چکیده
مسئلۀ شناخت خداوند از بنیادی‌ترین مسائلی است که اذهان و افکار متفکران را در طول تاریخ اندیشه، نسبت به خود مشغول کرده و آنان را واداشته است تا موضعی در برابر این مسئله اتخاذ نمایند. برخی موضع انکاری را ... بیشتر
مطالعۀ تطبیقی استقلال مفهومی وجود رابط در ملاصدرا و اسپینوزا
دوره 13، شماره 22 ، خرداد 1397، ، صفحه 109-126
چکیده
رابطۀ ذهن و خارج از مهم‌ترین مسائل فلسفه است، انحای وجود در خارج، منشأ تحقق حکایات و تصورات ذهنی است. در اندیشۀ ملاصدرا موجود فی‌نفسه محکی وجود محمولی است و موجودات رابط از استقلال تصوری و مفهومی بی‌بهره‌اند. ... بیشتر
برهان صدیقین و تأثیر آن در نظریۀ ترادف صفات الهی از دیدگاه ابن سینا
دوره 11، شماره 19 ، بهمن 1395، ، صفحه 3-24
چکیده
این نوشتار به بررسی دو مسئلۀ اصلی که ابن سینا در آثار خود مطرح نموده، یعنی برهان صدیقین و ترادف صفات، و رابطۀ میان آن‌ها می‌پردازد؛ بدین منظور برهان صدیقین، اشکالات و مبانی فلسفی آن، ترادف صفات و رابطۀ ... بیشتر
تبیین و بررسی ادراک حسی از دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی
دوره 11، شماره 19 ، بهمن 1395، ، صفحه 25-44
چکیده
پس از پذیرش تجرد نفس، یکی از مسائل مهمی که در فلسفه طرح می‌شود این است که نفس که موجودی مجرد است چگونه به موجودات محسوس عالم طبیعت علم پیدا می‌کند و کیفیت ادراک حسی چگونه است؟ مبنای ملاصدرا در مسئلۀ ادراک ... بیشتر
مبادی فلسفی وحی در اندیشۀ ملاصدرا
دوره 11، شماره 18 ، خرداد 1395، ، صفحه 3-31
چکیده
صدرالمتألهین شیرازی در تبیین فلسفی پدیدۀ وحی، از مبادی و پیش‌فرض‌های متعددی بهره می‌گیرد. نگارنده در این مقال کوشیده است تا این مبادی و پیش‌فرض‌ها را از متن آثار ملاصدرا استخراج کند و ارتباط هر کدام ... بیشتر
خلافت الهی، انسان جهانی، ولایت تکوینی (با تکیه بر دیدگاه ملاصدرا)
دوره 11، شماره 18 ، خرداد 1395، ، صفحه 103-120
چکیده
انسان با پیمودن راه کمال می‌تواند مظهر اسمای الهی گردد و در نتیجه جانشین خداوند در زمین شود. قرآن کریم در آیات 30 تا 33 سورۀ بقره، ظرفیت وجودی انسان را برای کسب مقام خلیفۀ الهی بیان می‌کند. در این آیات، ... بیشتر
ماهیت و مراتب «ذکر» در اندیشۀ ابن عربی و ملاصدرا
دوره 10، شماره 17 ، بهمن 1394، ، صفحه 25-46
چکیده
«ذکر» به مثابۀ زبان دل، معنادارترین گونۀ تعامل با خداوند است که همواره مورد نظر عرفا و فلاسفه بوده است. ابن عربی و صدرالمتألهین شیرازی از جملۀ متفکرانی هستند که در آرای خود به تبیین و بازکاوی این ... بیشتر
بررسی تطبیقی وجوه هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی انسان کامل در آرای ابن عربی و ملاصدرا
دوره 10، شماره 17 ، بهمن 1394، ، صفحه 47-74
چکیده
بحث انسان کامل از بنیادی‌ترین مباحث حوزۀ حکمت و فلسفۀ اسلامی است. اهمیت این بحث از آن روست که انسان کامل حلقۀ واسط میان وجود مطلق و موجود مقید است. با وجود انسان کامل، هستی بسط و گسترش می‌یابد و کنز مخفی ... بیشتر
تحلیل صدرایی از رابطۀ علّیت و حذف ماهیات
دوره 10، شماره 16 ، خرداد 1394، ، صفحه 47-62
چکیده
با اثبات اصالت وجود و اعتباریت ماهیت توسط ملاصدرا، وجود محور بحث‌ها قرار گرفت؛ اما رسوبات مباحث ماهوی همچنان در میان این مباحث به چشم می‌خورد. ملاصدرا بر مبنای اصالت وجود و نیز تحلیل رابطۀ علّی و معلولی، ... بیشتر
«حقیقت» در حکمت متعالیۀ ملاصدرا و هرمنوتیک فلسفی گادامر
دوره 9، شماره 15 ، بهمن 1393، ، صفحه 3-30